Avrupa Birliği ülkelerinin dışındaki ülkelerin vatandaşı olan kişilerin Almanya’da gerek akademik, gerek mesleki eğitim ya da dil eğitimi için oturma izni alması mümkün olup aşağıdaki şartlar gerçekleşmiş ise Almanya’da iş kurarak oturma izni almanız mümkündür:
I. Değişim Programları
Almanya dışında bir okulda okuyorsanız, okul değişim programı aracılığıyla bir yıla kadar Almanya’da eğitim görmeniz mümkündür. Bunun için aşağıdaki koşulların yerine getirilmesi gerekir:
Bir Alman okulu veya Almanya’da tanınan bir okul değişim organizasyonu ile anlaşma
Değişimin mutlaka iki taraflı olması
Reşit değilseniz velilerinizin rızası
Ayrıca yukarıda belirtilenlerin dışında Almanya’daki bir yatılı okula gitmek gibi bazı özel durumlarda Almanya’da oturma izni alınabilmesi mümkündür. Ayrıca bu noktada, Almanya’da yaşayan tüm çocukların eğitim görme zorunluluğu bulunduğu unutulmamalıdır.
II. Mesleki Eğitim
Almanya’da mesleki eğitim amaçlı olarak oturma izni alınabilmesi de mümkündür. Bu iki şekilde gerçekleştirilebilir:
Okul temelli mesleki eğitim: Sadece bir teknik okulda, meslek okulunda veya meslek yüksekokulunda gerçekleşir
Şirket içi temel ve ileri eğitim: dönüşümlü olarak bir meslek okulunda ve bir şirkette gerçekleşir (“İkili Eğitim” olarak bilinir).
Şirket içi eğitim için ücret alacak olsanız da bu miktar öğrendiğiniz mesleğe göre değişir. Okul temelli mesleki eğitim için genellikle herhangi bir ödeme almazsınız. Eğitiminize ek olarak, haftada on saate kadar ücretli bir işte çalışabilirsiniz. Bu noktada Almanca bilmenin önemine değinmek gerekmektedir, zira şirketlerde ve okullarda konuşulan dil ve sınav dili Almancadır.
III. Staj
Eğitimin yanı sıra staj için de Almanya’da oturma izni alınabilmesi mümkündür. Stajın tamamlanmasının ardından ise staj yaptığınız alanda iş bulmak için on iki ay daha Almanya’da kalma ve alanınızda iş ararken farklı alanlarda çalışma imkânınız olacaktır. Burada Almanya’da staj yapacağınız yeri bulup bulmadığınıza göre farklı şartlar söz konusu olmaktadır.
Almanya’da Staj Yeri Aramak
Henüz 25 yaşını doldurmamış olmak
Almanya’da kalacağınız süre boyunca geçiminizin güvence altında olduğunu gösteren belge
Yurtdışındaki bir Alman okulundan mezuniyet belgesi veya üniversiteye gitme hakkı veren bir okul bitirme belgesi
İyi derecede Almanca bildiğinizi kanıtlamak.
Bir stajyerlik pozisyonu aramak amacıyla verilen oturma izni ile temelde çalışma izni verilmemektedir.
Almanya’da Halihazırda Staj Yeri Bulmuş Olmak
Staj yapacağınız şirketle yapılan bir eğitim sözleşmesi ile belgelenmiş somut bir stajyer pozisyonunun kanıtı
Yeterli Almanca bilgisinin veya nitelikli mesleki eğitim durumunda yeterli Almanca bilgisinin kanıtlanması
Almanya’da kaldığınız süre boyunca geçiminizin güvence altına alındığına dair kanıt.
Şirket içi temel ve ileri eğitim için Federal İş Ajansı’nın onayının da gerekli olduğu unutulmamalıdır. Ayrıca bu şekilde oturma izni aldığınızda Almanca kurslarına katılmanız ve haftada 10 saate kadar çalışmanız mümkündür.
IV. Yükseköğrenim
Bir yükseköğrenim kurumu tarafından tam zamanlı bir eğitim programına kabul edilmeniz halinde geçiminizi sağlayabilecek durumda iseniz Almanya’da oturma izni alabilmeniz mümkündür. Herhangi bir bölüme kabul edilmediyseniz ancak buna rağmen Almanya’da yükseköğrenim görmek istiyorsanız ise başvuru işlemleri için dokuz ay boyunca Almanya’da kalmanıza izin verilir, ancka bu süre boyunca çalışma izniniz bulunmayacaktır.
Bu şekilde oturma izni almanız durumunda Almanya’da kaldığınız süre boyunca sınırlı ölçüde bir işte çalışabilir ve yarı zamanlı öğrenci işleri yapabilirsiniz. Eğitiminizi başarıyla tamamladıktan sonra ise niteliklerinize uygun bir iş aramak için 18 aya kadar Almanya’da kalmanıza izin verilecektir. Bu süre zarfında herhangi bir işte çalışmanız mümkündür.
V. Dil Eğitimi
Son olarak ise farklı amaçlarla dil eğitimi almak üzere Almanya’ya gelebilirsiniz. Fakat bu amaçla Almanya’ya gelinmesi halinde kalınan süre içinde çalışma izni verilmediği unutulmamalıdır.
Yoğunlaştırılmış Almanca dil kursu
Almanya’da on iki aya kadar bir dil kursuna katılmanın şartları şu şekildedir:
Almancayı tam olarak öğrenmek için haftada en az 18 saat her gün ders almak,
Reşit değilseniz ebeveyn ya da vasinizin onayı
Yükseköğrenime hazırlık için dil kursu
Tam zamanlı bir yükseköğrenim programına kabul edildiyseniz, ancak yükseköğreniminize hazırlık için bir dil kursuna katılmanız gerekiyorsa, bu dil kursuna Almanya’da katılabilirsiniz.
Belirli koşullar altında, daha önce tam zamanlı bir yükseköğrenim programına kabul edilmemiş olsanız bile, yükseköğrenime hazırlık amacıyla bir dil kursuna katılmak için Almanya’ya giriş yapmanız da mümkündür. Bu durumda aşağıdaki hususlar önemlidir:
Dil kursu, sizi kabul için gerekli olan dil yeterlilik sınavına hazırlamaya hizmet etmelidir.
İleri eğitim kurumu, eğitim programına kabulle ilgili diğer tüm koşulların yerine getirildiğini onaylamalıdır
Mesleki eğitime hazırlık için bir dil kursu
Almanya’da mesleki eğitim almayı veya burada çalışmayı planlıyorsanız, hazırlık amacıyla bir dil kursuna da katılabilirsiniz. Eğitim veya çalışma, dil kursunun başarıyla tamamlanmasından hemen sonra başlayacaksa bu durum, başvuru sırasında belirtilmelidir.
Yukarıda bahsedilen şirket içi mesleki eğitim için ikamet izni, bir Almanca dil kursuna, özellikle de Deutschsprachförderverordnung (Almanca dilini teşvik yönetmeliği) uyarınca işle ilgili bir Almanca dil kursuna katılımı da içerir.